Wystąpienie: Andrzej Grzyb

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowne Panie i Panowie Posłowie! Chciałem bardzo podziękować za tę dyskusję. Zastanawiam się, czy przy takim akurat temacie powinniśmy używać takich słów jak oszustwo. Apel o konkrety i prawdę - to rozumiem. Natomiast wydaje mi się, że bezpieczeństwo Polski nie powinno być podlewane sosem oskarżeń o wzajemne złe intencje. Myślę, że to byłaby taka pierwsza moja uwaga.

Druga związana jest z faktem, że częstokroć, chcąc egzemplifikować te nasze zamierzenia, staramy się z tej trybuny podawać - i to adresuję do pań i panów posłów - konkretne liczby dotyczące konkretnych rodzajów uzbrojenia czy ilości. Musimy zawsze sobie zdawać sprawę ztego, że ta debata jest obserwowana nie tylko przez uczestników tej debaty, ale również jest pilnie obserwowana z zewnątrz. Więc bardzo bym apelował o to w imieniu Komisji Obrony Narodowej, polskiego parlamentu, aby powstrzymać się od takich detali, które niekoniecznie powinny być publicznie wiadome.

Po trzecie, chciałbym zwrócić uwagę na to, że zanim program SAFE został przyjęty, to przecież mieliśmy zgodnie z ustawą o obronie Ojczyzny dwa filary finansujące polską obronność. To budżet państwa, na przyszły rok zaplanowano ok. 130 mld wydatków, i Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych. Łącznie składa się to na prognozowaną kwotę ponad 200 mld. Czyli Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych to też jest instrument dłużny. Może warto o tym powiedzieć, że w chwili obecnej w ramach tych instrumentów dłużnych z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych na koniec września br. łączne zobowiązania są szacowane na ok. 128 mld. I to nie jest tak, że tylko w przypadku programu SAFE korzystamy z instrumentów pożyczkowych. Również tutaj.

Jeśli chodzi o zakupy na rynku amerykańskim, to szacowane są na ok. 60 mld dolarów. One w części też są finansowane z Foreign Military Fund jako z instrumentu pożyczkowego. W ramach tego funduszu zaciągnęliśmy zobowiązania na 19 mld dolarów, tj. 76 mld zł. Nie można powiedzieć, że tego nie ma. To są zaciągnięte zobowiązania i nigdy do tej pory nie krytykowaliśmy zasadności ze strony koalicji tego typu zakupów, stwierdzając, że to jest związane z żywotnymi interesami polskiego bezpieczeństwa. Podobnie jak zakupy koreańskie, które były, tak jak słusznie tutaj wielu z państwa mówiło... Chodzi o możliwość zakupu spółki, co jest rzadkie w chwili obecnej ze względu na potrzeby, które są zgłaszane przez poszczególne armie świata.

Jeżeli chodzi o ten instrument amerykański, Foreign Military Fund, to on jest oprocentowany w granicach 4,1%-5%, w zależności w którym okresie. Więc też nie mamy jednego sztywnego wskaźnika oprocentowania, ponieważ nie jest to możliwe do ustalenia ze względu na to, że to się odbywa w pewnych transzach. Zakupy z Korei są droższe. Tu jest ok. 88 mld tychże instrumentów finansowych, które to wspierają. One są głównie uruchomione przez Exim Bank, ale też koreański bank. Ale ten bank, żeby mógł uruchomić takie transze, m.in. z finansowaniem kolejnych transzy zakupów czołgów K2, musiał uzyskać specjalne gwarancje, co wymagało zmiany ustawy w parlamencie koreańskim. Tenże bank też pozyskuje pieniądze z rynku, w związku z czym te pożyczki są tam nieco droższe. One są oprocentowane w granicach 5-6%. Jeśli chodzi o te instrumenty - zarówno Foreign Military Fund, amerykański instrument wspierający zakupy, jak i te z Korei - to ich spłata jest obliczona na ok. 20 lat.

Jak na tym tle wygląda SAFE? SAFE jest, proszę państwa, z 10-letnią karencją. Oczywiście w tym wypadku musimy spłacać odsetki, ale oprocentowanie szacowane w chwili obecnej oscyluje w granicach 3,17-3,32%, czyli jest prawie dwukrotnie niższe niż w przypadku instrumentów, o których mówiłem wcześniej. Myślę, że warto o tym pamiętać, żeby nie karmić, że tak powiem, odbiorców naszej debaty informacjami, które nie do końca są prawdziwe. (Dzwonek)

Pani marszałek, gdybym mógł, prosiłbym jeszcze o chwilę uwagi.

Oprócz samego finansowania zakupów, proszę państwa, wskutek weta pana prezydenta nie mogliśmy wprowadzić instrumentów wspierających mobilność wojskową. W związku z tym ta kwota 7 mld zł będzie przeznaczona z tzw. wydatków niemilitarnych Ministerstwa Obrony Narodowej i program zostanie zrealizowany. Głównie chodzi o mobilność wojskową, a więc o kwestie przepustowości na przeprawach czy też w ciągach drogowych, podobnie jak w przypadku zakupów dla Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Mówię o gotowości formacji takich jak Straż Graniczna.

Proszę państwa, padł zarzut, że sprzęt jest przepłacany. Jest tutaj pan gen. Kuptel, który jest szefem Agencji Uzbrojenia, i jego cały zespół. Przecież cały wysiłek tego zespołu jest skierowany na to, by uzyskać realne ceny, odpowiadające rynkowej wartości oraz kwotom, za jakie kupowany jest podobny sprzęt. Myślę, że doświadczenie tych ludzi nie pozwala mówić, że nie znają oni realiów rynkowych i kwot, jakie trzeba zapłacić za sprzęt. Powinniśmy to uwzględnić. Jeśli będzie taka potrzeba, to oczywiście w Komisji Obrony Narodowej, w warunkach niejawnych, możemy taką debatę przeprowadzić, natomiast nie mówmy w debacie publicznej o tym, co nie jest do końca sprawdzone.

Wysoki Sejmie! Dziękując za tę debatę, chciałbym, powiedzieć, że gdy popatrzymy na mapę lokalizacji zamówień finalnych produktów w ramach programu SAFE i poprowadzimy na niej kreskę od Gdańska do Katowic, to zobaczymy, że tylko sześć zakładów mieści się na zachód od tej kreski w Polsce. Cała reszta to centralna i wschodnia Polska. Ta geografia ma ogromne znaczenie. Nie chciałbym przez to powiedzieć, że jest źle, ale uważam, że powinniśmy w ramach kolejnych zamówień uwzględnić ten ważny aspekt geolokalizacji polskiego przemysłu, jak również twinningowy wymiar tego.

Jeżeli coś by się wydarzyło w przyszłości, to ważne jest, żeby to, co się produkuje w jednym miejscu, w centralnym okręgu przemysłowym, miało swojego odpowiednika w innym miejscu w tej części Polski, gdzie jest możliwa i zwiększona odporność.

(Poseł Witold Zembaczyński: Najlepiej pod ziemią wszystkie.)

Dziękując za tę debatę, chciałbym również podziękować za przedłożoną informację. Wydaje mi się, że tego typu informacje pomagają niejako wyklarować to - i to jest ważne dla opinii publicznej - że nie jest to program, który został przyjęty w sposób nieroztropny.

Wicemarszałek Monika Wielichowska:

Proszę już kończyć, panie pośle.

Poseł Andrzej Grzyb:

Przede wszystkim ma on przyspieszyć proces modernizacji polskiej armii w oparciu o zdolności polskiego przemysłu zbrojeniowego zarówno państwowego, jak i prywatnego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)